ඔසප්වීමට වහාම පෙර සහ ඔසප්වීම සිදුවන අතරතුර යටිබඩෙහි වේදනාවක් හටගැනීම වේදනාකාරී ඔසප්වීම (Dysmenorrhoea) නම් වේ. මෙය බොහොමයක් කාන්තාවන් අත්දකින තත්ත්වයක් ලෙස හැඳින්විය හැක. ඇතැම් කාන්තාවන්ට මෙය සුළු පීඩාවක් පමණක් වුවද, ඇතැම් අයට සෑම මසකටම දින කිහිපයක් එදිනෙදා කාර්යයන් කිරීමට පවා අපහසු කරන තත්ත්වයක් විය හැක. ඇතැම් විට වේදනාකාරී ඔසප්වීම, එන්ඩොමෙට්‍රියෝසිස් (Endometriosis) නම්වූ ගර්භාෂය ආශ්‍රිත තත්ත්වයක් හෝ තන්ත්වාභ හෙවත් ෆයිබ්‍රොයිඩ් (Fibroid) නම්වූ ගර්භාෂයේ ඇතිවන ගෙඩි විශේෂයක් වැනි හඳුනාගත හැකි හේතූන් නිසා ඇතිවිය හැක. හඳුනාගත හැකි අභ්‍යන්තර හේතූන් නිසා ඇතිවන වේදනාකාරී ඔසප්වීම, ද්විතීයික වේදනාකාරී ඔසප්වීම (Secondary dysmenorrhoea) ලෙස හැඳින්වේ. එවැනි හඳුනාගත හැකි තත්ත්වයන්ට නිසි ප්‍රතිකාර කිරීම මගින් වේදනාකාරී ඔසප්වීමට නැවතීමේ තිත තැබිය…

ඔබේ ශරීරයේ ඇති අමතර මේදය දහනය කරගැනීම සඳහා ඇති සරලම සූත්‍රය වන්නේ, ඔබ ආහාර මගින් ලබාගන්නා කැලරි ප්‍රමාණයට වඩා වැඩි කැලරි ප්‍රමාණයක් දිනකට දහනය කිරීමයි. මෙය තරමක් සරල ලෙස පෙනුනත්, තරමක සංකීර්ණ ක්‍රියාවලියක් වේ. සැබැවින්ම, මෙය කියනවාට වඩා ක්‍රියාත්මක කිරීම මදක් අපහසුය. නමුත්, වැඩි වෙහෙසක් නොගෙන දිනකට කැලරි 206 ක් බැගින් අඩුකරගත හැකි බව එක් පර්යේෂණයක් මගින් පෙන්වා දී ඇත. එසේ නම්, වැඩි වෙහෙසක් නොගෙන දිනකට කැලරි 206 ක් අඩුකරගත හැක්කේ කෙසේදැයි මදක් විමසා බලමු. මේ සඳහා අවශ්‍ය වන්නේ, එතරම් අවධානයට ලක්නොවන, කුඩා වෙනසක් ඔබේ ජීවිතයේ ඇතිකර ගැනීම පමණි. මෙම වෙනස, දිනපතා අනුගමනය කිරීමෙන් දිනකට කැලරි 206 ක් අඩුවන බව…

හෘදයේ සිට ශරීරයේ පටක වෙත රුධිරය ගලායන්නේ ධමනි (Arteries) නම්වූ රුධිර වාහිනී වර්ගයකිනි. සාමාන්‍යයෙන්, මෙම ධමනි වල බිත්ති මෘදු සහ ඇදෙන සුළු ස්වභාවයකින් යුක්තය. නමුත්, ධමනි වල බිත්තියේ ඇතුළු පැත්තේ කොලෙස්ටරෝල් තැන්පත් වීමෙන් ඒවායේ මෘදුබව අඩුවී තද ස්වභාවයකට පත්වන අතර, ක්‍රමයෙන් ධමනි වල කුහරය සිහින් වී රුධිර සංසරණය අඩුවීම සිදුවේ. මෙම ක්‍රියාවලිය, හෘදයේ මාංශ පේශි වලට රුධිරය සපයන කිරීටක ධමනි (Coronary arteries) වල සිදුවීම මගින්, කිරීටක ධමනි රෝගය (Coronary artery disease or CAD) හටගනී. එමනිසා, කිරීටක ධමනි රෝගයට නතුවූ හෘදයේ මාංශ පේශි වලට රුධිරය ඔස්සේ ඔක්සිජන් සහ අනෙකුත් පෝෂ්‍ය පදාර්ථ ලැබීම අඩුවේ. කාලය ගතවත්ම, කිරීටක ධමනියක බිත්තියෙහි කොලෙස්ටරෝල් තැන්පත් වූ…

අප එදිනෙදා ගන්නා ආහාරවල අඩංගු අත්‍යාවශ්‍ය පෝෂ්‍ය පදාර්ථයක් ලෙස මේදය හැඳින්විය හැක. ආහාරයේ අඩංගු මේදය මගින් ශරීරයට ශක්තිය ලබාදීමද සිදුවේ. මේදය, ප්‍රධාන වශයෙන් සංතෘප්ත මේදය (Saturated fat) සහ අසංතෘප්ත මේදය (Unsaturated fat) ලෙස කොටස් දෙකකට බෙදනු ලැබේ. මින්, සංතෘප්ත මේදය ශරීරයට අහිතකර වන අතර, ඒවා බහුල ආහාර නිතර ගැනීමෙන් රුධිරයේ කොලෙස්ටරෝල් මට්ටම වැඩිවීම සිදුවේ. එවිට, හෘදයාබාධය සහ අංශභාගය හෙවත් ආඝාතය වැළඳීමට ඇති අවදානම වැඩිවේ. අසංතෘප්ත මේදය සැලකෙන්නේ ශරීරයට හිතකර මේදය වර්ගයක් ලෙසය. අප ආහාරයට ගන්නා මස්, සොසේජස්, සම්පූර්ණ යොදය සහිත කිරි, චීස්, බටර්, මාගරින්, කෙටි ආහාර (Short eats), පීසා, අයිස් ක්‍රීම්, පොල්තෙල්, පාම් තෙල්, බිස්කට්, කේක්, සහ වෙනත් බේකරි කෑම…

දරුවාට බඩේ අජීරණයක් සෑදුන විට දියර ලෙස හෝ දියාරු වූ ස්වරූපයකින් මළපහ පිටවීම දැකිය හැක. මෙසේ සිදුවන්නේ ආහාර ජීර්ණ පද්ධතියේ ඇතිවන ඇතැම් ආසාදන නිසාය. සාමාන්‍යයෙන්, බඩේ අජීරණයක් යනු දරුණු රෝගයක් නොවේ. නමුත්, බඩේ අජීරණයක් නිසා ඔබේ දරුවාගේ ශරීරයෙන් ජලය සහ ඛණිජ ලවණ ඉවත්වීම සිදුවිය හැක. එවිට, විජලණය සහ වෙනත් සංකූලතා ඇතිවීමට අවදානමක් ඇතිවේ. එමනිසා, දරුවාට බඩේ අජීරණයක් වැළඳුන විට නිසි අයුරින් දියර සහ ආහාර ලබාදීම ඉතා වැදගත් වේ.   බඩේ අජීරණයක රෝග ලක්ෂණ දියර ලෙස මළපහ පිටවීම. මළ පහකරන වාර ගණන වැඩිවීම. උදරයේ වේදනාව. උණ. ආහාර අරුචිය. වෙහෙසකර බවක් දැනීම. බර අඩුවීම. විජලණය වීම. ඇතැම් විට ඔක්කාරය සහ වමනය ඇතිවිය…

වත්මන් සමාජයේ ජීවත්වන අප තරමක් දුරට අලස බවින් පිරි ජීවිතයක් ගතකරන්නේ යැයි කිවහොත්, එය අසත්‍යයක් නොවේ. පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට, ශ්‍රී ලාංකික ජන සමාජයේ අලස බව ක්‍රමයෙන් වර්ධනය වී ඇත. එයට හේතුව වන්නේ, අප ක්‍රමයෙන් නවීන පන්නයේ ජීවන රටාවකට හුරුවීමය. කෙසේ වුවත්, මෙම අලස වීම අපගේ සෞඛ්‍යයට සැලකිය යුතු ගැටළු රාශියක් ඇතිකර ඇත. අප ක්‍රියාශීලී ජීවිතයෙන් බැහැර වීම නිසා, බෝනොවන රෝග වැළඳීමට ඇති අවදානම ක්‍රමයෙන් වැඩිවී ඇත. එනම්, ක්‍රියාශීලී නොවීම යන්න බෝනොවන රෝග සඳහා ප්‍රබල අවදානම් සාධකයක් වී හමාරය. මෙය කොතරම් ගැටළුකාරී තත්ත්වයක් නිර්මාණය කර ඇතිදැයි අවබෝධ කරගැනීමට, වසරකදී ශ්‍රී ලංකාවේ රෝහල් තුළ සිදුවන මරණ සංඛ්‍යාවෙන් බෝනොවන රෝග නිසා සිදුවන මරණ සංඛ්‍යාව…

බර එසවීමේ ව්‍යායාම කිරීමෙන් ලැබෙන ප්‍රතිලාභ සැලකූ කල, ඕනෑම අයෙක් එයට ඇබ්බැහි වනු දැකිය හැකි දෙයකි. මෙම ව්‍යායාම කිරීම සඳහා ව්‍යායාම උපකරණ, නිදහස් බරවල් (Free weights) මෙන්ම, තම ශරීරයේ බරද භාවිතා කල හැක. කෙසේ වුවත්, බර එසවීමේ ව්‍යායාම් වාර (Sessions) දෙකක් අතර, ප්‍රමාණවත් පරිදි විවේක ගැනීම අත්‍යාවශ්‍ය දෙයක් වේ. ශරීරයේ මාංශ පේශි ව්‍යායාම මගින් හැඩගැසෙන්නේ විවේක ගන්නා කාලයේදී බැවින්, එය පුහුණුවේ අනිවාර්ය අංගයක් ලෙස හැඳින්විය හැක. ඔබ බර එසවීමේ ව්‍යායාම වලට ආධුනිකයෙක් වුවද, ප්‍රවීණයෙක් වුවද ව්‍යායාම වාර දෙකක් අතර විවේක ගැනීමෙන්, ඔබගේ ශක්තිය හා ශාරීරික යෝග්‍යතාවය වැඩිදියුණු වන අතර, ව්‍යායාම කරන අතරතුර සහ එදිනෙදා ජීවිතයේදී අනතුරු හෝ ආබාධ සිදුවීමට ඇති…

කාන්තා ඔබගේ රුව රැකගැනීම සඳහා මිළ අධික රූපලාවණ්‍ය උපකරණ සහ ද්‍රව්‍ය භාවිතා කල යුතුයැයි ඔබ සිතනවා විය හැක. නමුත්, එය එසේ නොවන බව පැවසිය යුතුය. මක්නිසාද, කාන්තාවන්ගේ රූසපුව රැකගැනීම සඳහා යොදාගත හැකි ස්වභාවික උපක්‍රම පවතින අතර, ඒවා වැඩි මිළක් වැය නොකරම භාවිතා කල හැකිවීම විශේෂත්වයකි. මෙම උපක්‍රම, දිනපතාම පාහේ කලහැකි ඒවා වන අතර, එමගින් ඔබේ සමේ පැවැත්මට, හානි අලුත්වැඩියා කරගැනීමට, සහ මානසික ආතතිය නිසා සමට ඇතිවන බලපෑම් අවම කිරීමට අවශ්‍ය සියළුම සත්කාර ලැබෙනු ඇත. මෙම ස්වභාවික උපක්‍රම පිළිබඳව කරුණු ගොනුකර ඇත්තේ, පර්යේෂණ ගණනාවක ප්‍රතිඵල අධ්‍යයනය කිරීමෙන් අනතුරුවය.   හොඳින් නිදාගන්න. කාලයක් තිස්සේ, නිදාගෙන අවදි වූ වහාම කැඩපත ඉදිරිපිට සිටගැනීමට ඔබ…

ශරීරයේ බර අඩුකරගැනීමට බළාපොරොත්තු වන බොහෝ දෙනාගේ ඉලක්කය වන්නේ හැකිතරම් ඉක්මනින් සහ පහසුවෙන් බර අඩුකර ගැනීමයි. නමුත්, ඉක්මනින් බර අඩුකරගැනීමෙන් පසුව එය පවත්වා ගැනීම අපහසු වෙනවා මෙන්ම, සෞඛ්‍ය සම්පන්න නොවන ක්‍රියාවලියක් ලෙසද එය හඳුන්වන්න පුළුවන්. ඔබ කොපමණ ඉක්මනින් බර අඩුකරගත යුතුදැයි මදක් පැහැදිළි කිරීම මෙම ලිපියෙහි අරමුණයි. බර අඩුකරගැනීමට ඔබ උත්සාහ කරනවා නම්, එහි ප්‍රතිඵල දැකීමට සහ වෙනස විඳීමට ඔබේ සිත ඉක්මන් වීම සාමාන්‍ය දෙයක්. එමනිසා, පහසුවෙන් සහ වේගයෙන් බර අඩුකරගැනීමට ප්‍රචලිත ක්‍රමවේදයන් කෙරෙහි විශ්වාසය තැබීම අරුමයක් නොවේ. අවාසනාවකට මෙන්, එවැනි ක්ෂණික ආහාර සැලසුම් මගින් බර අඩුකරගත හැකි වුවද, එය දිගටම පවත්වා ගැනීම ඉතා අපහසු කාර්යයක් වේ. මාස ගණනකට හෝ…

බෝනොවන රෝග (Non-communicable diseases or NCDs) යනු කෙටිකාලීන ආසාදනයක් නිසා ඇති නොවන, දිගුකාලීනව ප්‍රතිකාර ගතයුතු හා සංකූලතා ඇතිකරන රෝග සමූහයකි. මෙවැනි රෝග, එක් පුද්ගලයෙකුගේ සිට තවත් අයෙකුට බෝවීම හෙවත් පැතිරීම සිදුනොවේ. බෝනොවන රෝග සඳහා උදාහරණ ලෙස හෘදයාබාධය, පිළිකා, අංශභාගය හෙවත් ආඝාතය, අධික රුධිර පීඩනය, කොලෙස්ටරෝල් මට්ටම ඉහළ යාම, සහ දියවැඩියාව දැක්විය හැක. බෝනොවන රෝග පිළිබඳව සමාජයේ වැරදි මත ගණනාවක් පවතින අතර, එයින් කිහිපයක් පිළිබඳව වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක පැහැදිලි කිරීමක් සිදුකිරීම මෙම ලිපියෙහි අරමුණයි.   අධික රුධිර පීඩනය සහ දියවැඩියාව කාලයක් ප්‍රතිකාර ගන්නා විට සුවවේ. යම් පුද්ගලයෙකුට දියවැඩියාව වැළඳුනු පසුව, එය සම්පූර්ණයෙන්ම සුවකිරීම කල නොහැකි දෙයකි. රෝගය වැළඳීමෙන් පසුව කලහැක්කේ, දියවැඩියාව පාලනය…

විටමින් A යනු ශරීරයට අත්‍යාවශ්‍ය වන මේදයේ දියවන විටමින් වර්ගයකි. අප ලබාගන්නා ශාඛමය සහ සත්ත්වමය ආහාර ඔස්සේ විටමින් A ශරීරයට ලැබේ. කෙසේ වුවත්, ශ්‍රී ලංකාවේ වෙසෙන වයස අවුරුදු 6 ට අඩු දරුවන්ගෙන් තුනෙන් එකක් (1/3) පමණ විටමින් A ඌණතාවයෙන් පෙළෙන බව සොයාගෙන ඇත. එයින් වැඩිම ප්‍රමාණයක් පෙර පාසල් ළමුන් වීම විශේෂ ලක්ෂණයකි.   විටමින් A සිරුරට වැදගත් වන්නේ ඇයි? අපගේ ඇසේ පෙනීම සඳහා ඉතාම වැදගත් වන කොටසක් ලෙස දෘෂ්ටිවිතානය (Retina) හැඳින්විය හැක. එහි ඇති පෙනීම ලබාදීමට වැදගත් වන ස්නායු සෛල වල අඩංගු වර්ණක නිෂ්පාදනය සඳහා විටමින් A අත්‍යාවශ්‍ය සංඝටකයකි. එනම්, විටමින් A යනු පෙනීම ලබාදීම පිනිස ඉතා වැදගත් වන පෝෂ්‍ය…

සාමාන්‍යයෙන්, කුඩා දරුවන් ඉතා සක්‍රීය වේ. ඔවුන් වේගයෙන් ඇවිදීමට, දණගෑමට, අවට ඇති දේවල් ඇදීමට, සහ අතට හසුවන දේවල් මුවේ රුවා ගැනීමට පෙළඹීම සාමාන්‍ය දෙයකි. ඒවා, ඔවුන් අවට පරිසරය සහ තම ශරීරය කුතුහලයෙන් යුතුව විමර්ශණය කිරීමට කටයුතු කිරීම නිසා සිදුවන දේවල් ය. මෙහිදී, වැඩිහිටියන් තම දරුවා ගැන සහ නිවසේ පරිසරය පිළිබඳව හොඳ අවධානයකින් පසු නොවුනහොත්, දරුවාට විපතක් හෝ අනතුරක් සිදුවීමට එයම ප්‍රමාණවත් වේ. එමනිසා, නිවසේදී ඔබේ කුඩා දරුවා ආරක්ෂා කරගන්නේ කෙසේදැයි මදක් විමසා බැලීම මෙම ලිපියෙහි අරමුණයි. ශ්‍රී ලංකාව වැනි දිළිඳු ජනතාව බහුලව සිටින රටක, බොහෝ නිවාස වල දර ලිප පවතින්නේ මුළුතැන්ගෙය තුළ ගෙබිම මතය. එවැනි නිවාසයක ජීවත්වන්නේ නම්, කුඩා දරුවාට…

බොහෝ විට, අප දිගු චාරිකාවකදී බළාපොරොත්තු වන්නේ නිදහසේ සිටීම සහ විනෝද වීම වුවද, එහිදී ශරීරය මත ඇතිවන ආතතිය හේතුවෙන් කොන්දේ සහ ගෙලේ වේදනාව ඇතිවීම සිදුවිය හැක. මෙසේ සිදුවන්නේ, වාඩිවී සිටීමට අපහසු ආසනයක බොහෝ වේලාවක් ඉඳගෙන සිටීම සහ ශරීරයේ වැරදි ඉරියවු නිසාය. වාසනාවකට මෙන්, දිගු චාරිකාවකදී ඇතිවිය හැකි කොන්දේ වේදනාව හොඳින් සමනය කරගැනීමට මෙන්ම, බොහෝ විට වළක්වා ගැනීමට, පහසු පියවර කිහිපයක් අනුගමනය කිරීමෙන් හැකියාව ඇත.   සූදානම් වන්න. ගුවන් ගමනකදී මෙන්ම, දුම්රිය ගමනකදීද, අන්තර්ජාලය ඔස්සේ ටිකට් වෙන්කරවා ගැනීම මගින්, දිගු වේලාවක් පෝලිම්වල සිටගෙන සිටීමෙන් වැළකිය හැක. ගුවන් ගමනකදී, සාමාන්‍ය පරිදි පරීක්ෂා කොට ගුවන් යානයට ඇතුළුවීම (Check-in) වෙනුවට, අන්තර්ජාලය ඔස්සේ, ගුවන් තොටුපොලේ…